20.06.2018

Туймаада ытык ыhыаҕар

«Дьөhөгөй оонньуулара»

(сылгыһыттар күрэхтэрин балаһыанньата)

   

Буолар сирэ: Ус-Хатыҥ, Ипподром.

Ыытыллар кэмэ: Бэс ыйын 23 күнэ, 17.00 чаастан.

 

Тэрийээччилэр:   Дьокуускай куорат дьаһалтата.

Кыттааччылар: Бааһынай сылгы тутар хаһаайыстыбалара, сылгы тутар дьарыктаах аймах – дьиэ кэргэн.

Күрэх ыытыллар сыала – соруга: Тыйыс айылҕаҕа үөскээбит, Саха дьиҥнээх боруода сылгытын иитиини сайыннарыы, саха омук быһыытынан үйэлэргэ илдьэ кэлбит төрүт дьарыгар, сылгы иитиитигэр эдэр ыччаты көҕүлээһин, үлэҕэ сыһыарыы. Тыа сиригэр олорор үлэлиир – хамсыыр, сылгыһыттарга сөптөөх болҕомтону ууруу. Өбүгэ дьарыгын, үгэстэрин, ооньууларын сөргүтүү, үөрэтэн олоххо киллэрии, ол нөҥүө чэгиэн – чэбдик, чөл - доруобай олоҕу тарҕатыы.

Күрэх сүрүн ирдэбилэ: Күрэх саҕаланыытыгар, Хамаанда дьоно сэлэлээн (параадтаан киириилэрэ) ирдэнэр, биир аты толору симэҕин - киэргэлин көрдөрөр гына кэтэрдэн, сахалыы таҥастаах саптаах хамаанда дьоно киирэллэрэ булгуччулаах уонна туспа сыанабыл быһыллар. Хамаандаҕа сахалыы таҥастаах дьахталлар, 14 дылы саастаах оҕолор, кырдьаҕастар, эр дьон, барыта 12 итэҕэһэ суох дьон киириэхтээх. Биир дьиэ кэргэн – аймах аатыттан турбут хамаандаҕа эбии 1 баал бэриллэр.

Мандатнай комиссия күрэх биир күн иннинэ Үс-хатыҥ ипподромугар буолар. Хамаандалар күрэхтэһиигэ биир өҥнөөх, аймах араспаанньата эбэтэр улууһа суруллубут бейсболкалаах, футболкалаах кыттаргыт ирдэнэр, күрэххэ кыттар аттаах, ат тэрилэ (ыҥыыра, быата) барыта баар буолуохтаах.

Бэйэни билиһиннэрии.

Хас биирдии хамаанда сахалыы дьон сиэринэн бэйэлэрин билиһиннэрэр тылларын, комментатор кэпсииригэр анаан, эрдэттэн суруйан бэчээттээн аҕалаллар.

(Бу көрүҥ кыттаачылар күрэххэ параадтаан киирэр кэмнэригэр комментатор кэпсиир.)

Күрэх көрүҥнэрэ:

Быйылгы «Дьөһөгөй күрэҕэ - 2018» атын сыллартан уратыта диэн II түһүмэҕинэн ыытыллар: I түһүмэх – сүүмэрдиир күрэх – эстафета быһыытынан (6 көрүҥҥэ) ыытыллар, II түһүмэх – кыайыылаахтары быһаарар түмүк күрэх, бэс ыйын 23 күнүгэр, киэһэ ат сүүрдүүтүн кэмигэр ыытыллар.

I түһүмэх: Күрэх эстафета быһыытынан барар.

I көрүҥ: Хамаандаттан бастакы кыттааччы, ат тэрилин сүкпүтүнэн 60 миэтэрэни сүүрэр (ат тэрилэ ирдэнэр: ыҥыыра, иҥэһэтэ, үүнэ - тэһиинэ).

II көрүҥ: Иккис кыттааччы атын тутан турар, бастакы сүүрээччи сүүрэн кэлээт, атын ыҥыырын, үүнүн, иҥэһэтин кэтэрдэр. Иккис киһи атыгар олороот 300 миэтирэни сүүрдэр.

III көрүҥ: «Манчаарылыы сүүрүү» - бу күрэх ат арҕаhын сиэлиттэн тутуhан, үһүс кыттааччы аты ойоҕолуу сүүрэн иhиэхтээх. Ат үрдүгэр аты салайан сүүрдээччи киhитэ төhө сэниэлэнэринэн атын кымньыылаан иhиэхтээх. Бу күрэс 100 миэтэрэни сиргэ сүүрдэллэр. Ким төhө бириэмэннэн кэлбитинэн кыайыылаах быhаарыллар. Акка ыйана сылдьан сүүрдэр түбэлтэҕэ бу хамаанда кыттааччытыгар очко ааҕыллыбат. Оннук буолбатын инниттэн ыныырга кылгас быа бааллара наада. Быаны илиигэ эрийэр көҥүллэммэт оһол тахсыан сөп.

IV көрүҥ: «Бэрэмэдэйдээх сүүрдүү» - төрдүс кыттааччы иккис ат үрдүгэр 30 киилэлээх бэрэмэдэйи (икки өттүгэр 15 киилэ) быраҕар, сүүрдээччи салгыы 240 миэтэрэни атынан сүүрдэр.

V көрүҥ: «Мэһэйдээх сүүрдүү» - сүүрдэн кэлбит киһи бэрэмэдэйин быраҕар, салгыы мэһэйдээх сиринэн 100 миэтэрэни сүүрдэр.

VI көрүҥ: «Түмүк сүүрдүү» - 200 миэтэрэни атынан сүүрдэллэр, атын сүүрдэн иһэн 50 миэтэрэни бараат да, бэлэмнэниллибит «10 киилэлээх куулу» ылан ааһар, түмүктүүр бэлиэни ааһаат да куулун буочукаҕа эбэтэр бэлиэтэммит төгүрүккэ куулун быраҕар, бу эрэ түбэлтэҕэ түмүк бириэмэтэ ааҕыллар (өскөтүн бэлиэни сыыһа бырахтаҕына, иккистээн табыар дылы быраҕар).

Барыта алта көрүҥ киирдэ,эбии баал үөһэ этиллибитин курдук таҥаска - сапка, ат симэҕэр, хамаанда биир дьиэ кэргэнтэн – аймахтан турар буоллаҕына бэриллэр.

Күрэх таһынан анал бириис олохтонор «Сылгыһыт тойуга» көрүҥҥэ.

Сылгыhыт тойуга.

     Өбүгэ саҕаттан оҕуска, акка олордун да Саха барахсан иhигэр киҥинэйэн, эбэтэр дорҕоонноохтук ыллаан-туойан айанныыр. Ол быhыытынан күрэхтэhээччи симэхтээх атын хоһуйан тойук, дэгэрэҥ, оһуохай матыыбынан туойуохтаах. Ырыа ис хоhооно, матыыба, толорор ньымата, куолаhа, көстүүмэ барыта ааҕыллар.

Күрэх кэмигэр күрэхтэһээччилэр симэхтээх аттарын аҕалан, сцена таһыгар анал сэргэлэргэ баайаллар.

II түһүмэх – Бу түһүмэххэ, I түһүмэххэ бастаабыт, 4 бастакы миэстэҕэ тахсыбыт хамаандалар кытталлар. Дьокуускай куорат аҕа баһылыгын бирииһигэр оонньонуллар ат сүүрдүүтүн кэмигэр ыытыллар, 4 көрүҥтэн турар:

I көрүҥ – «Ыҥыырдаах сүүрүү» - хамаандаттан кыттааччы, ат тэрилин сүкпүтүнэн 60 миэтэрэни сүүрэр (ат тэрилэ ирдэнэр: ыҥыыра, иҥэһэтэ, үүнэ - тэһиинэ).

II көрүҥ – «Батыйа быраҕыыта» - күрэхтэһээччи 50 миэтэрэ сиртэн атын сиэллэрбэккэ, өрө көтүтэн кэлэн (сүүрдэн) тохтообокко эрэ батыйатын быраҕар, батыйа төһө ыраах түспүтүнэн кыайыылаах ааҕыллар.

III көрүҥ - «Манчаарылыы сүүрүү» - бу күрэх ат арҕаhын сиэлиттэн тутуhан, үһүс кыттааччы аты ойоҕолуу сүүрэн иhиэхтээх. Ат үрдүгэр аты салайан сүүрдээччи киhитэ төhө сэниэлэнэринэн атын кымньыылаан иhиэхтээх. Бу күрэс 100 миэтэрэни сиргэ сүүрдэллэр. Ким төhө бириэмэннэн кэлбитинэн кыайыылаах быhаарыллар. Акка ыйана сылдьан сүүрдэр түбэлтэҕэ бу хамаанда кыттааччытыгар очко ааҕыллыбат. Оннук буолбатын инниттэн ыныырга кылгас быа бааллара наада. Быаны илиигэ эрийэр көҥүллэммэт оһол тахсыан сөп.

IV көрүҥ – «Быһый - сымса оҕолор күрэхтэрэ» - хамаандаттан биир оҕо кыттар, 14 дылы саастаах. 80 миэтэрэҕэ атаралаан (ойоҕоһунан ыстаҥалаан) сүүрэрдии кэккэлэһэн тураллар, хамаанда «Чэ!» диэн бэрилиннэ да, ойоҕосторунан, атахтарын токуруппакка тирэччи тэбинэн, ойон ыстанан бараллар, өскөтүн атаралаан сатаан сүүрбэтэҕинэ, баала түһэр. Салгыы 100 миэтэрэни сүүрэрдии сүүрэллэр.

 

 

Кыайыылаахтары быһаарыы.

«Дьөhөгөй оонньуулара» - ыытыллар балаһыанньатыгар олоҕуран күрэх түмүгүн анал дьүүллүүр сүбэ быһаарар.

Кыайыылаах хамаанда көрүҥнэринэн күрэххэ, биэтэккэ бастакы кэлбитинэн ааҕыллар. Тэҥнэһии тахсар түбэлтэтигэр, аҕыйах штрафной бириэмэлээх хамаанда кыайар (быраабыланы кэһии иһин: ыҥыырдааһыҥҥа уо.д.а. көрүҥҥэ туораттан көмө, дистанция икки ардыгар линияны кэһии буолар түбэлтэтигэр, судьуйалары кытта мөккүһүүгэ, штрафной сөкүүндэ ааҕыллар ). Маны таһынан инники бэлиэтэммитинэн, параадтаан киириигэ ат толору симэҕин - киэргэлин көрдөрүү, сахалыы таҥаска – сапка, формаҕа эбии сыанабыл эбиллэр. Сүрүн судьуйа күрэх хаамыытынан түмүгү бигэргэппитин кэннэ, хамаандалартан бырачыастыыр этиилэр көрүллүбэттэр. Дьүүллүүр сүбэ быһаарыыта бүтэһиктээх, атын мөккүөрдээх этиилэр ылыллыбаттар.

Эбии быһаарыы: Өскөтүн дьүүллүүр сүбэни кытта сөбүлэспэт түбэлтэҕэ, хамаанда официальнай представителэ – суругунан бырачыаһын, 5000 солк. төлөөн туран киллэрэр. Төлөммүт харчы төттөрү бэриллибэт. Дьүүллүүр сүбэ бырачыаһы киирбит бириэмэтиттэн 1 чаас иһигэр көрөр уонна быһаарар.

Наҕараадалааһын

Хамаанданан - I, II, III миэстэни ылбыттар дипломнарынан уонна харчынан бириэмийэлэнэллэр. Уопсай харчынан бириис – 600 тыһыынча.

Маны таһынан «Сылгыһыт тойугар» анал бириис олохтонор. Спонсордар көрүҥүнэн көрөн эбии анал ааттары, бириистэри олохтуохтарын сөп.

 

Үбүлээһин

Тэрийэр хамыыһыйа наҕараадалааһын (дипломнар, харчынан бириэмийэ), бэлэмнэнии, тэрээһин ороскуоттарын үбүлээһинин ылынар. Хамаанда барыытын кэлиитин, араас ороскуоттарын бэйэтэ, эбэтэр ыытар тэрилтэ уйунар.

Күрэххэ кыттыы бэрээдэгэ

Күрэххэ кыттар хамаанда заявкатын Дьокуускай куорат дьаһалтатын, тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар 2018 сыл, бэс ыйын 20 дылы түһэрэр. Кыттааччылар үлэлиир сирдэриттэн үлэ киниискэтин, оҕолор төрөөбүттэрин туһунан сибидиэтилистибэ копиятын илдьэ кэлэллэрэ ирдэниллэр. Хамаанда дьоно страховка оҥоттороллоро булгуччулаах.

Хамаандаттан ирдэниллэр, туттарар дөкүмүөннэрэ:

- Күрэххэ кыттыы туһунан Заявка (анал форманан);

- Паспорт, ИНН, СНИЛС ;

- Трудовой книжка;

- Страховка хас биирдии кыттааччыга;

- Акка ветеринарнай справка;

Заявка бэриллэр аадырыһа: Дьокуускай куорат дьаһалтата,

                                               Ленин проспегын 15, каб.213

                                                тел. 408 – 843.

Заявкалары электроннай аадырыска ыытыаххытын сөп: ovs_ykt@mail.ru

 

Возврат к списку